IPv6 قرار بود همه چیز را تغییر دهد و به نوعی از آن به عنوان آینده اینترنت یاد می شد. یک ارتقاء بزرگ برای حل مشکل کمبود آدرس IP، سادهسازی شبکهها، و سریعتر و امنتر کردن همه چیز. با این حال، با گذشت دهها سال، ما هنوز به IPv4 چسبیدهایم. پس چه اتفاقی برای IPv6 افتاد و چرا ما هنوز به IPv4 وابستهایم؟
IPv4 و IPv6 چیست؟
به طور خلاصه، هر دستگاه متصل به اینترنت به یک آدرس IP نیاز دارد. این یک شناسه منحصربهفرد هست که به دستگاههای دیگر میگوید دادهها را به کجا ارسال کنند. میتوانید آن را مانند کد پستی یا آدرس پستی در نظر بگیرید، اما برای تلفن، لپتاپ یا روتر شما.
هنگامی که شما از یک وبسایت بازدید میکنید، دستگاه شما درخواستی را به آدرس IP سرور ارسال میکند و آن سرور اطلاعات را به دستگاه شما برمیگرداند. بدون آدرسهای IP، دادهها نمیدانستند به کجا بروند و وب (آنطور که میشناسیم) کار نمیکرد.
IP مخفف Internet Protocol (پروتکل اینترنت) است، در حالی که “v4” و “v6” نشاندهنده نسخه هستند. IPv4 فرمتی است که اینترنت دههها از آن استفاده کرده است، اما فضای آن در حال اتمام است (کمی بعد بیشتر توضیح میدهیم). IPv6 جانشین آن است که برای گسترش فضای آدرس موجود و رفع بسیاری از محدودیتهای قدیمی IPv4 طراحی شده است.
چرا IPv6 یک رؤیا بود؟
شاید برایتان تعجبآور باشد که اینترنت برای مدتی فضای آدرسش رو به اتمام بود. استاندارد اصلی IPv4 از فرمت 32 بیتی استفاده میکرد که حدی در حدود 4.3 میلیارد آدرس منحصربهفرد دارد. این رقم در دهه 1980 کافی به نظر میرسید، اما زمانی که تلفنهای هوشمند، لپتاپها، روترها و حتی یخچالهای هوشمند آنلاین شدند، این منبع به سرعت خشک شد.
| ویژگی | IPv4 | IPv6 |
| طول آدرس | 32 بیت | 128 بیت |
| مجموع آدرسهای ممکن | تقریباً 4.3 میلیارد | تقریباً 340 اوندسیلیون (340 با 36 تا صفر ) |
| فرمت آدرس | دسیمال نقطهدار (مانند 192.168.0.1) | هگزادسیمال، جداشده با دونقطه (مانند 2001:0db8::1) |
| اتمام آدرس | تقریباً به اتمام رسیده است | عملاً نامحدود |
در سال 2015، نگرانی جدی وجود داشت که آدرسهای IPv4 کاملاً تمام شوند.اینجاست که IPv6 وارد میشود. آدرسهای IPv6 از فرمت 128 بیتی استفاده میکنند، به این معنی که عملاً تعداد نامحدودی آدرس وجود دارد: تقریباً 340 اوندسیلیون (یعنی 340 و سی و شش صفر جلویش). بله، یک عدد مسخره!اما IPv6 فقط در مورد افزایش فضای آدرس نبود. همچنین تغییرات دیگری مانند پیکربندی خودکار دستگاهها، رمزگذاری قویتر، پروتکلهای مسیریابی پیشرفتهتر و موارد دیگر را نیز معرفی کرد.
پیادهسازی IPv6 در ابتدا به طرز دیوانهواری کُند بود
اگرچه IPv6 قرار بود که فضای آدرس بیشتری را ارائه دهد (و این کار را کرد!)، انتقال به IPv6 کند بوده است. دلایل متعددی برای این امر وجود دارد، اما عمدتاً حول محور هزینه و سازگاری میچرخد.
برای شروع، IPv4 و IPv6 نمیتوانند مستقیماً با یکدیگر صحبت کنند. هیچ سوئیچ واحدی وجود ندارد که با فشردن آن سازگاری فعال شود و کل اینترنت سریعا به نسخه جدید مهاجرت کند.در عوض، هر ارائهدهنده خدمات اینترنت (ISP)، مرکز داده، وبسایت و روتر باید سختافزار و نرمافزار خود را بهروزرسانی یا جایگزین میکرد تا از هر دو سیستم پشتیبانی کند، در یک تنظیماتی که به عنوان شبکهسازی Dual-Stack (پشته دوگانه) شناخته میشود.
ایده این بود که شبکهسازی Dual-Stack انتقال از IPv4 به IPv6 را به یک فرآیند تدریجی تبدیل کند، به طوری که ارائهدهندگان، ISPها و… به مرور زمان ارتقاء یابند. با این حال، واقعیت متفاوت بود. شبکهسازی Dual-Stack گران بود، هنوز به ارتقاء سختافزار و تغییرات پیکربندی گسترده نیاز داشت و پیادهسازی آن میتوانست پیچیده باشد.
علاوه بر این، در برخی موارد، شرکتها دلیلی برای ارتقاء نمیدیدند، به ویژه در سالهای اولیه که IPv4 به خوبی کار میکرد. برای اکثریت قریب به اتفاق مردم، تفاوت بین IPv4 و IPv6 یک دغدغه نیست، و اگر مردم شکایتی ندارند، چرا چیزی را که از لحاظ فنی خراب نیست، درست کنیم؟
سالها، پذیرش IPv6 بسیار محدود و نایاب بود. برخی از ISPها و شبکههای سازمانی روی IPv4 باقی ماندند زیرا هیچ مزیت فوری برای سوئیچ کردن وجود نداشت. و از آنجایی که اکثر دستگاهها میتوانستند یک آدرس IPv4 را از طریق NAT (Network Address Translation یا ترجمه آدرس شبکه) به اشتراک بگذارند، فشار برای حرکت به سمت IPv6 به تأخیر افتاد.
احتمالاً بدون اینکه بدانید از IPv6 استفاده میکنید
واقعیت این است با وجود اینکه این طور به نظر می رسید ، IPv6 هیچگاه از بین نرفت. انتقال به IPv6 باید انجام میشد، چه شرکتهای شبکه دوست داشتند یا نه. تعداد آدرس IPv4 واقعاً به سرعت در حال کاهش بود، و راهحل از قبل وجود داشت.
اکنون، طبق آمار پذیرش IPv6 گوگل، تقریباً 45 درصد از کاربران در سطح جهان با استفاده از IPv6 متصل میشوند که شبکههای تلفن همراه پیشتاز هستند. بسیاری از اپراتورهای مخابراتی در ایالات متحده، اروپا و آسیا اکنون به طور پیشفرض از IPv6 استفاده میکنند. احتمالاً تلفن شما در حال حاضر از آن استفاده میکند، حتی اگر هرگز نام آن را نشنیده باشید.
علاوه بر این، شبکهها و شرکتهای بزرگ فناوری، مانند گوگل، متا، مایکروسافت، نتفلیکس و کلودفلر (Cloudflare)، سالهاست که آماده IPv6 هستند.
در ایران اپراتور ایرانسل در سالهای گذشته (از سال ۱۳۹۵) جزو اولینهایی بود که استفاده تجاری از IPv6 را بر بستر موبایل آغاز کرد.
IPv6 در همه جا هست، اما نامرئی
این بدان معناست که در واقع، اینترنت IPv6 از قبل وجود دارد و شما در حال حاضر از آن استفاده میکنید. فقط نمیتوانید متوجه شوید، و این بدان معناست که انتقال تقریباً بدون نقص در حال وقوع است.
اگر از یک تلفن، اتصال پهنباند یا پلتفرم ابری نسبتاً مدرن استفاده میکنید، احتمال زیادی وجود دارد که قبلاً از IPv6 استفاده کرده باشید. این پروتکل به آرامی در پسزمینه در حال اجرا است و به طور خودکار توسط روتر، ISP یا اپراتور تلفن همراه شما مدیریت میشود.
به دلیل شبکهسازی Dual-Stack، اکثر کاربران هرگز نمیدانند که از کدام پروتکل استفاده میکنند. این انتقال سالهاست که به تدریج و به طور نامرئی در حال وقوع است.
نتیجه این است که ما به طور همزمان در اینترنت قدیم و جدید زندگی میکنیم. IPv4 سیستم قدیمی است که نمیتوانیم از شرش خلاص شویم، در حالی که IPv6 جانشین آرامی است که کسی در مورد آن صحبت نمیکند زیرا به سادگی کار میکند.
IPv6 شکست نخورد : IPv4 به این زودیها از بین نمیرود
IPv4 به این زودیها از بین نخواهد رفت. بیش از حد در سیستمهای قدیمی، سختافزارهای قدیمی و زیرساختهای صنعتی ریشه دوانده است. مشاغل هنوز تجهیزات حیاتی را که فقط برای IPv4 طراحی شدهاند، اجرا میکنند. و از آنجایی که NAT و خرید و فروش آدرس آن را فعال نگه میدارد، هیچ تهدید وجودیای که یک سوئیچ ناگهانی را تحمیل کند، وجود ندارد.
همچنین شرکتها و سازمانهایی وجود دارند که بلوکهای قدیمی IPv4 را در اختیار دارند که اکنون میلیونها دلار ارزش دارند. این بلوکهای آدرس IPv4 کمیاب و استفادهنشده میتوانند خرید و فروش شوند و برخی از خدمات به طور خاص به فناوری IPv4 وابسته هستند.
با این حال، هیچ یک از اینها به این معنی نیست که IPv6 شکست خورده است. فقط به آرامی، در پشت صحنه، در حال بلوغ بوده است، آماده برای فعال نگه داشتن اینترنت با میلیاردها دستگاه بعدی که آنلاین میشوند.
پایان متن اصلی : ترجمه شده از وب سایت makeuseof
اطلاعات بیشتر و تکمیلی
1 ) نقش NAT در بقای IPv4 (ترجمه آدرس شبکه)
روتر شما یک آدرس عمومی دارد، اما تمام دستگاههای داخلی شما (تلفن، لپتاپ، تبلت و غیره) دارای آدرسهای خصوصی هستند (مانند 192.168.x.x). NAT تمام ترافیک خروجی از دستگاههای خصوصی شما را با آدرس عمومی روتر شما ماسک (پوشش) میکند.
این کار باعث شد که میلیاردها دستگاه به یک آدرس IPv4 عمومی نیاز نداشته باشند، و به این ترتیب بحران اتمام آدرس IPv4 به تعویق افتاد.
NAT میتواند برخی از انواع ارتباطات همتا به همتا (P2P) را پیچیده کند و با ایده اصلی اینترنت که هر دستگاه یک آدرس منحصربهفرد و مستقیماً قابل دسترسی داشته باشد، مغایرت دارد. IPv6 در اصل NAT را حذف میکند (یا حداقل نیاز به آن را به شدت کاهش میدهد)، زیرا هر دستگاه میتواند یک آدرس عمومی منحصربهفرد داشته باشد.
2) مزایای امنیتی IPv6
پروتکل IPsec در طراحی IPv6 به عنوان یک الزام اجباری در نظر گرفته شده بود، در حالی که در IPv4 یک ویژگی اختیاری است. IPsec ابزاری برای احراز هویت (Authentication) و رمزگذاری (Encryption) در لایه شبکه فراهم میکند و به طور بالقوه آن را امنتر میکند.
از آنجایی که IPv6 نیازی به NAT ندارد، ارتباطات End-to-End (از مبدأ تا مقصد) آسانتر میشود، که برای خدمات امنیتی و نظارتی بهتر است.
3) جنبههای اقتصادی و سیاسی
مسئله انتقال IPv6 صرفاً فنی نیست، بلکه اقتصادی و سیاسی نیز هست:
همانطور که در متن اشاره شد، بلوکهای آدرس IPv4 اکنون یک کالای با ارزش هستند. شرکتهایی که در اوایل اینترنت مقادیر زیادی از این آدرسها را دریافت کردند (مانند دانشگاهها و شرکتهای بزرگ)، اکنون میتوانند آنها را به قیمتهای بالا بفروشند یا اجاره دهند. این یک انگیزه برای نگهداشتن و استفاده از IPv4 ایجاد میکند.
برای ISPهای بزرگ، تعویض یا ارتقاء روترها و تجهیزات هستهای برای پشتیبانی کامل از IPv6، یک سرمایهگذاری چند میلیون دلاری (یا میلیاردی) است. اگر مشتریان تقاضای فوری نداشته باشند، این شرکتها تمایلی به این هزینه هنگفت ندارند.
4)در آینده IPv6 برنده است، اما زمان میبرد
به طور خلاصه، IPv6 شکست نخورده است؛ فقط به دلیل هزینههای اولیه و بقای NAT، انتقال آن دههها طول کشیده است. با توجه به آمار پذیرش 45% و سلطه آن در شبکههای موبایل و شرکتهای بزرگ، IPv6 در حال تبدیل شدن به پروتکل غالب است. IPv4 به عنوان یک سیستم “میراثی” برای مدت طولانی باقی خواهد ماند، اما هر سرویس و دستگاه جدیدی که وارد بازار میشود، فشار برای پذیرش کامل IPv6 را بیشتر میکند.
یا شما در حال حاضر از اتصال IPv6 استفاده میکنید؟ میتوانید با جستجوی عبارت “What is my IP address” در گوگل و بررسی نوع آدرس (اگر شامل اعداد و حروف هگزادسیمال باشد، IPv6 است)، متوجه شوید.